MỘT SỐ THỦ THUẬT TRONG DỊCH VĂN HỌC

Thứ Ba, 05/01/2021 10:48
Dịch một cuốn sách giống như viết một quyển sách. Điều này có nghĩa là người dịch thuật văn học phải có kỹ năng đầy đủ trong hai ngôn ngữ có liên quan và cũng là một nhà văn giỏi. Nó cũng đòi hỏi sáng tạo để khiến một cuốn sách tương thích với không chỉ một ngôn ngữ, mà còn là một nền văn hóa. Đồng thời, phải giữ gìn phong cách, giai điệu và dụng ý ban đầu của tác giả. Chắc chắn đây là một thách thức và những người thực hiện một bản dịch như vậy sẽ được đánh giá cao. Dưới đây là một số thủ thuật giúp bạn có bản dịch thành công hơn.
1. Đa dạng hóa lĩnh vực của bạn
 
Nếu bạn muốn trở thành một dịch giả chuyên nghiệp, bạn phải đọc và đọc rất nhiều. Gắn bó với một loại sách và hoặc hai ngôn ngữ sẽ không làm cho bạn sống. Khi bạn nắm vững ngôn ngữ, hãy bắt đầu đọc chúng. Đọc tất cả các loại sách. Điều này sẽ giúp bạn hiểu những nét tinh tế và phong cách đi kèm với tính độc đáo của văn hóa.
 
2. Bạn phải phát triển kỹ năng viết của mình
 
Bắt đầu bằng ngôn ngữ của riêng bạn. Trước tiên, bạn phải trở thành bậc thầy với ngôn ngữ mẹ đẻ và sau đó nắm vững các ngôn ngữ khác mà bạn đã biết.
 
Thường xuyên viết bằng tiếng mẹ đẻ của mình và bằng các ngôn ngữ khác. Chỉ có cách thực hành thật nhiều mới giúp bạn tiến bộ.
 
3. Thực hiện nghiên cứu của riêng bạn
 
Nếu bạn định dịch một cuốn sách, hãy nhớ điều này: tác phẩm này đã được viết bởi một tác giả có phong cách, màu sắc, cách bày tỏ cụ thể. Hãy nghiên cứu các tác phẩm của cùng một tác giả. Mỗi tác giả có một "cá tính" riêng. Bạn cần phải hiểu điều này nếu bạn dự định dịch tác phẩm của ông/bà ấy và giữ lại ý nghĩa ban đầu.
 
Đồng thời, bạn phải nghiên cứu văn hóa của người dân bằng ngôn ngữ bạn sẽ dịch. Bạn không thể hiểu sắc thái của ngôn ngữ mà không có nhận thức về văn hóa
 
4. Trở thành bậc thầy thích ứng
 
Chìa khóa của dịch thuật văn học là mang ý nghĩa đến với những người nói một ngôn ngữ khác và đó là một phần của nền văn hóa khác. Thích nghi ngôn ngữ và cách diễn đạt để dụng ý của tác giả được truyền tải chính xác có thể nghĩa là không thể dịch theo nghĩa đen. Các bậc thầy về dịch thuật văn học, với kinh nghiệm đầy mình, sẽ có khả năng làm việc này.
 
5. Sự thay thế ngôn ngữ
 
Đôi khi có thể hơi phóng đại, kỹ thuật này đòi hỏi chút sáng tạo và giải quyết vấn đề ở phía người dịch. Thường sẽ có những từ bằng tiếng mẹ đẻ sẽ không có từ nào trong ngôn ngữ mục tiêu. Trong những trường hợp này, các cụm từ sẽ phải được tạo ra để giữ được cùng một ý nghĩa. Khi không có từ mục tiêu, bạn phải đọc lại phần gốc cho đến khi bạn chắc chắn bạn hiểu mục đích của tác giả. Sau đó, tìm sự kết hợp đúng của các từ mục tiêu hoặc một cụm từ sẽ giữ cho ý nghĩa càng rõ ràng càng tốt.
 
6. Học cách bù trừ.
 
Đôi khi, trong văn bản gốc, sẽ có một số thông tin hoặc một số châm ngôn văn học sẽ không có ý nghĩa nếu nó được đặt ở cùng vị trí với văn bản gốc. Người dịch phải xem xét cẩn thận văn bản gốc và ngôn ngữ mục tiêu duy nhất và xác định vị trí tốt nhất để đặt thông tin hoặc châm ngôn. Nó được gọi là bù đắp, bởi vì người dịch phải "bù đắp" cho sự mất mát mà văn bản gốc có thể bị ảnh hưởng nếu nó được giữ nguyên vị trí ban đầu hoặc tệ hơn, bỏ hoàn toàn. Một trò chơi chữ là một ví dụ điển hình cho việc này.
 
7. Nén
 
Kỹ thuật này liên quan đến việc cố ý loại bỏ một số đoạn văn hoặc thông tin trong quá trình dịch, với mục đích ngưng tụ văn bản để có ý nghĩa trong ngôn ngữ đích. Chuyên môn về phía người dịch là đưa ra các quyết định để ý nghĩa không bị mất. Điều này thường được thực hiện để duy trì chất lượng phong cách của văn bản và các phần bỏ đi không ảnh hưởng gì.
 
8. Cần phải mượn
 
Điều này xảy ra khi một cách diễn đạt hoặc thậm chí là một từ đáng để đưa vào bản dịch. Mặc dù điều này thường xảy ra với các bản dịch của tài liệu y tế, nhưng cũng thường có trong dịch thuật văn học. Đôi khi các từ và cách diễn đạt bằng ngôn ngữ mẹ đẻ cần phải được giữ nguyên như cũ. Đôi khi, một cách diễn tả cũng không thể dịch. Một lần nữa, điều này tùy thuộc vào người dịch, người phải đưa ra các quyết định về vấn đề này.
 
Dịch thuật văn học, nếu được thực hiện tốt, đòi hỏi kỹ năng đặc biệt và chú ý đến từng chi tiết. Nhưng nó vượt xa điều đó. Người dịch có kỹ năng phải thể hiện sức mạnh trong việc giải quyết vấn đề sáng tạo và ra quyết định trong quá trình làm việc của mình, thay đổi khi cần thiết nhưng luôn giữ được phong cách và dụng ý của tác giả.
 
* (Nguồn: https://dichthuatchuan.com/)
Ngôn ngữ nào sẽ được thế giới sử dụng vào năm 2115?

Ngôn ngữ nào sẽ được thế giới sử dụng vào năm 2115?

Lịch sử ngôn ngữ thế giới đã chứng kiến nhiều xu hướng phát triển và sử dụng ngôn ngữ. Trong thời đại toàn cầu hóa diễn ra mạnh mẽ hiện nay, việc biết được nhiều ngoại ngữ là một điều kiện tiên quyết đối với mỗi người để có thể hội nhập, phát triển và bắt kịp sự phát triển của thời đại. Tương lai sắp tới, ngôn ngữ nào sẽ trở nên phổ biến?
Bài viết dưới đây phần nào lý giải và đưa ra những dự đoán về vấn đề này.
Nguy cơ tiềm ẩn từ sự lạm dụng ngôn ngữ mạng

Nguy cơ tiềm ẩn từ sự lạm dụng ngôn ngữ mạng

Ngôn ngữ mạng có tính đặc thù, là thứ ngôn ngữ phi chính thức, thể hiện sự tự do cá nhân. Từ thế giới "ảo" trên Internet, cách nói, cách viết "tuổi teen", "phá cách"... đã đi vào đời sống thực, vô tình trở thành thói quen trong giao tiếp, tạo nên thứ tiếng Việt xa lạ. Hiện nay, ngôn ngữ mạng được dùng rất phổ biến và theo các chuyên gia về ngôn ngữ, việc lạm dụng dạng ngôn ngữ này đem lại không ít hệ quả khó lường.
CLEF xin tổng hợp một số quan điểm, đánh giá về vấn đề này trong bài viết dưới đây.

 
Văn học Nhật Bản đến Việt Nam - những vấn đề ngôn ngữ và văn hóa

Văn học Nhật Bản đến Việt Nam - những vấn đề ngôn ngữ và văn hóa

Việc dịch và giới thiệu các tác phẩm văn học Nhật Bản sang tiếng Việt những năm gần đây khá sôi động giúp cho bạn đọc Việt Nam gần gũi hơn với đất nước và văn hóa, con người Nhật Bản. Bài viết dưới đây mang lại một góc nhìn khác - từ khía cạnh ngôn ngữ và văn hóa - đối với việc dịch thuật các tác phẩm văn học Nhật Bản sang tiếng Việt.
Châu Âu và thách thức đa ngôn ngữ

Châu Âu và thách thức đa ngôn ngữ

Liên minh châu Âu (EU) đã tuyên bố ủng hộ đa ngôn ngữ, nhưng theo các nhà nghiên cứu thì đa ngôn ngữ vẫn là vấn đề nóng bỏng. Nội dung này đã được các chuyên gia thảo luận tại nhiều diễn đàn với những băn khoăn, trăn trở về cơ hội và thách thức của hiện tượng đa ngôn ngữ.
Nguồn lực ngôn ngữ trong sự phát triển của Singapore

Nguồn lực ngôn ngữ trong sự phát triển của Singapore

Singapore là một quốc đa văn hóa, gia đa ngôn ngữ. Ngôn ngữ ở quốc gia này không chỉ được xem như một nguồn lực có giá trị kinh tế mà còn là biểu tượng của văn hóa. Để bảo đảm sự đa dạng văn hóa, thúc đẩy sự hiểu biết, đoàn kết giữa các dân tộc, đồng thời phù hợp với quá trình phát triển kinh tế của đất nước, Singapore đã xây dựng, thông qua nhiều chiến dịch và chính sách ngôn ngữ. Đây là kinh nghiệm hữu ích cho các nước, trong đó có Việt Nam, trong thời kỳ hội nhập quốc tế.
VĂN HÓA NGÔN NGỮ VÀ VẤN ĐỀ GIÁO DỤC. NGÔN NGỮ VĂN HÓA TRONG GIỚI TRẺ HIỆN NAY

VĂN HÓA NGÔN NGỮ VÀ VẤN ĐỀ GIÁO DỤC. NGÔN NGỮ VĂN HÓA TRONG GIỚI TRẺ HIỆN NAY

Trong quá trình hội nhập thế giới, sự giao thoa văn hóa xã hội đòi hỏi ngôn ngữ phải có những thay đổi để đáp ứng các nhu cầu giao tiếp mới. Vì thế từ khi nước ta bắt đầu hội nhập thì ngôn ngữ cũng dần dần xuất hiện những hiện tượng mới mẻ. Những từ ngữ mới, cách diễn đạt mới được hình thành để thêm vào những khái niệm, ngữ nghĩa mà trong vốn tiếng Việt trước đấy còn thiếu vắng. Cùng với mặt tích cực ấy, mặt tiêu cực cũng biểu hiện với không ít các cách nói, cách viết “khác lạ” trong giới trẻ làm mất đi hoàn toàn bản sắc vốn có của tiếng Việt. Đây là vấn đề đã thu hút sự quan tâm, trăn trở của nhiều người. Bài viết sau đây đưa ra một cách nhìn về vấn đề này.
Huy Anh CÔNG TY TNHH PHÁT TRIỂN VĂN HÓA - GIÁO DỤC QUỐC TẾ VIỆT TRƯỜNG TRUNG CẤP QUỐC TẾ ĐÔNG DƯƠNG VIỆN QUỐC TẾ PHÁP NGỮ VOV2 HỆ THỐNG GIÁO DỤC CHẤT LƯỢNG CAO NGUYỄN BỈNH KHIÊM - CẦU GIẤY TRƯỜNG TIỂU HỌC, THCS VÀ THPT HỒNG ĐỨC LIÊN HIỆP CÁC HỘI KHOA HỌC VÀ KỸ THUẬT VIỆT NAM TRUNG TÂM HỖ TRỢ KHỞI NGHIỆP SÁNG TẠO QUỐC GIA